{"id":48545,"date":"2025-11-13T11:57:45","date_gmt":"2025-11-13T10:57:45","guid":{"rendered":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/?post_type=projekty&#038;p=48545"},"modified":"2025-12-01T16:17:54","modified_gmt":"2025-12-01T15:17:54","slug":"oczyszczanie-cennych-skladnikow-ekstraktow-nadkrytycznych-z-brazowych-alg-jako-nowa-droga-do-naturalnych-produktow","status":"publish","type":"projekty","link":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/en\/projekty\/oczyszczanie-cennych-skladnikow-ekstraktow-nadkrytycznych-z-brazowych-alg-jako-nowa-droga-do-naturalnych-produktow\/","title":{"rendered":"Oczyszczanie cennych sk\u0142adnik\u00f3w ekstrakt\u00f3w nadkrytycznych z br\u0105zowych alg jako nowa droga do naturalnych produkt\u00f3w"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"48545\" class=\"elementor elementor-48545\" data-elementor-post-type=\"projekty\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aa37f3d e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"aa37f3d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2de7b2e elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"2de7b2e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"580\" height=\"323\" src=\"https:\/\/lukasiewicz.gov.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/50\/2025\/11\/narodowe_centrum_nauki_logo.png\" class=\"attachment-large size-large wp-image-48538\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/lukasiewicz.gov.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/50\/2025\/11\/narodowe_centrum_nauki_logo.png 800w, https:\/\/lukasiewicz.gov.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/50\/2025\/11\/narodowe_centrum_nauki_logo-300x167.png 300w, https:\/\/lukasiewicz.gov.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/50\/2025\/11\/narodowe_centrum_nauki_logo-768x427.png 768w, https:\/\/lukasiewicz.gov.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/50\/2025\/11\/narodowe_centrum_nauki_logo-24x13.png 24w, https:\/\/lukasiewicz.gov.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/50\/2025\/11\/narodowe_centrum_nauki_logo-36x20.png 36w, https:\/\/lukasiewicz.gov.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/50\/2025\/11\/narodowe_centrum_nauki_logo-48x27.png 48w\" sizes=\"(max-width: 580px) 100vw, 580px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db1e7ec elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"db1e7ec\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h2>Cel projektu<\/h2><p>Celem projektu b\u0119dzie uzyskanie frakcji bogatych w substancje bioaktywne (kwasy t\u0142uszczowe, sterole, zwi\u0105zki fenolowe), kt\u00f3re zostan\u0105 nast\u0119pnie poddane badaniom genetycznym z wykorzystaniem metody transkryptomiki.<\/p><h2>Opis projektu<\/h2><p>Mechanizm dzia\u0142ania ekstrakt\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci pozyskanych ditlenkiem w\u0119gla w stanie nadkrytycznym na fitopatogeny nie zosta\u0142 ca\u0142kowicie poznany. Wielokrotne badania naturalnych ekstrakt\u00f3w, zw\u0142aszcza mikro i mikroalg, wskaza\u0142y na te surowce jako \u017ar\u00f3d\u0142o cennych zwi\u0105zk\u00f3w bioaktywnych z r\u00f3\u017cnych grup zwi\u0105zk\u00f3w, w tym kwasy t\u0142uszczowe, sterole, barwniki, naturalne hormony wzrostu, karotenoidy oraz inne. Ze wzgl\u0119du na rozszerzaj\u0105cy si\u0119 rynek w zakresie stosowania produkt\u00f3w naturalnych w r\u00f3\u017cnych sektorach przemys\u0142u, ekstrakty pozyskane naturalnym ditlenkiem w\u0119gla zyskuj\u0105 coraz wi\u0119ksze zainteresowanie. Wcze\u015bniejsze badania Wnioskodawcy potwierdzi\u0142y skuteczno\u015b\u0107 ekstraktu z morszczynu p\u0119cherzykowatego (<em>Fucus vesiculosus<\/em>) na hamowanie wzrostu grzybni gatunk\u00f3w <em>Fusarium<\/em>. Bior\u0105c pod uwag\u0119 przeciwgrzybicze w\u0142a\u015bciwo\u015bci ekstrakt\u00f3w z glon\u00f3w brunatnych, ekstrakty nadkrytyczne mog\u0105 stanowi\u0107 potencjalne dodatki do \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin. Chocia\u017c dzia\u0142anie przeciwgrzybicze r\u00f3\u017cnych zwi\u0105zk\u00f3w biologicznie aktywnych otrzymywanych z szerokiej gamy surowc\u00f3w zosta\u0142o przebadane, nadal istniej\u0105 pewne luki w wiedzy dotycz\u0105cej synergistycznego dzia\u0142ania bioaktywnych zwi\u0105zk\u00f3w z ekstrakt\u00f3w glonowych. Uprawy s\u0105 podatne na trudne warunki atmosferyczne i \u015brodowiskowe, ale tak\u017ce na negatywny wp\u0142yw szkodnik\u00f3w i mikroorganizm\u00f3w, co powoduje nawet 50% obni\u017cenie rocznego poziomu produkcji \u017cywno\u015bci na ca\u0142ym \u015bwiecie. Gatunki <em>Fusarium<\/em> nale\u017c\u0105 do najniebezpieczniejszych fitopatogen\u00f3w powoduj\u0105cych znaczne straty w jako\u015bci i ilo\u015bci plon\u00f3w. Atakuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie zbo\u017ca, w tym pszenic\u0119, pszen\u017cyto, \u017cyto, j\u0119czmie\u0144. Problem chor\u00f3b wywo\u0142ywanych przez <em>Fusarium<\/em> jest powa\u017cny i trudny. Jest to zwi\u0105zane ze zdolno\u015bci\u0105 tych fitopatogen\u00f3w do wytwarzania szkodliwych metabolit\u00f3w, powszechnie znanych jako mykotoksyny. Istnieje silna potrzeba poszukiwania \u017ar\u00f3de\u0142 naturalnych substancji o dzia\u0142aniu przeciwgrzybiczym oraz opracowywania metod ich separacji i oczyszczania w celu zapewnienia zasob\u00f3w naturalnych dla rozwoju produkt\u00f3w zgodnie z celami biogospodarki. W ramach proponowanego projektu przewiduje si\u0119 nowe podej\u015bcie do produkcji frakcji bogatych w zwi\u0105zki bioaktywne, kt\u00f3re charakteryzuj\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bciami przeciwgrzybiczymi, jako potencjalne dodatki do \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin. W tym przypadku po\u0142\u0105czenie ekstrakcji p\u0142ynem nadkrytycznym (SFE) i chromatografii preparatywnej (CPC &#8211; chromatografia od\u015brodkowa; CCC \u2013 chromatografia przeciwpr\u0105dowa) gwarantuje stosunkowo wysok\u0105 wydajno\u015b\u0107. Ekstrakcja nadkrytycznym ditlenkiem w\u0119gla w stanie nadkrytycznym jest skuteczn\u0105 metod\u0105 wzbogacania niepolarnych i lekko polarnych zwi\u0105zk\u00f3w biologicznie czynnych. Ten zakres polarno\u015bci obejmuje r\u00f3\u017cne cenne lipidy (kwasy t\u0142uszczowe i triacyloglicerole), zwi\u0105zki fenolowe, witaminy, sterole, hormony wzrostu ro\u015blin, mikro- i makroelementy oraz inne zwi\u0105zki. Takie ekstrakty zawieraj\u0105 zwi\u0105zki w szerokim zakresie st\u0119\u017ce\u0144, kt\u00f3re r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od gatunku ro\u015bliny i warunk\u00f3w uprawy, a tak\u017ce parametr\u00f3w ekstrakcji. W ostatnich latach wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 przywi\u0105zuje si\u0119 do makroalg, kt\u00f3re s\u0105 uwa\u017cane za nowe i odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142o naturalnych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych dla ludzi i przemys\u0142u przetw\u00f3rstwa \u017cywno\u015bci. Ponadto wodorosty wykazuj\u0105 zintegrowan\u0105 odpowied\u017a na abiotyczne i biotyczne czynniki stresowe na wszystkich etapach ontogenetycznych gatunku. Warto r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107, \u017ce algi morskie maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 do intensywnego wzrostu w niesprzyjaj\u0105cych warunkach. W naturze rosn\u0105 na obszarach przybrze\u017cnych, gdzie s\u0105 nara\u017cone na dzia\u0142anie fal i \u015brodowiska bez dost\u0119pu do wody podczas odp\u0142yw\u00f3w. Algi zwykle wykorzystuj\u0105 mechanizmy obronne do ochrony przed szkodnikami i patogenami poprzez produkcj\u0119 wt\u00f3rnych metabolit\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 zwi\u0105zkami biologicznie czynnymi o szerokim zakresie w\u0142a\u015bciwo\u015bci prozdrowotnych. Dlatego g\u0142\u00f3wnym celem badanych planowanych w ramach proponowanego projektu jest ekstrakcja morszczynu p\u0119cherzykowatego (<em>Fucus vesiculosus<\/em>) i przeprowadzenie separacji otrzymanego ekstraktu\/\u00f3w w celu uzyskania frakcji wzbogaconych zwi\u0105zkiem lub grupami zwi\u0105zk\u00f3w (kwasy t\u0142uszczowe, witaminy rozpuszczalne w t\u0142uszczach, sterole, hormony wzrostu) i wreszcie ocena potencjalnego wp\u0142ywu otrzymanych frakcji na <em>Fusarium culmorum<\/em> i <em>Fusarium oxysporum<\/em>. Bezpo\u015bredni zysk z uzyskanych wynik\u00f3w poszerzy aktualn\u0105 wiedz\u0119 w zakresie nowoczesnych \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin.<\/p><ul><li><strong>Nazwa naboru: <\/strong>SONATINA 6<\/li><li><strong>Nr 2022\/44\/C\/ST4\/00010<\/strong><\/li><li><strong>Kierownik projektu: <\/strong>dr Katarzyna Ty\u015bkiewicz<\/li><li><strong>Okres trwania projektu: <\/strong>02.11.2022 r. \u2013 01.11.2024 r.<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Celem projektu b\u0119dzie uzyskanie frakcji bogatych w substancje bioaktywne (kwasy t\u0142uszczowe, sterole, zwi\u0105zki fenolowe), kt\u00f3re zostan\u0105 nast\u0119pnie poddane badaniom genetycznym z wykorzystaniem metody transkryptomiki. Mechanizm dzia\u0142ania ekstrakt\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci pozyskanych ditlenkiem w\u0119gla w stanie nadkrytycznym na fitopatogeny nie zosta\u0142 ca\u0142kowicie poznany. Wielokrotne badania naturalnych ekstrakt\u00f3w, zw\u0142aszcza mikro i mikroalg, wskaza\u0142y na te surowce jako \u017ar\u00f3d\u0142o cennych zwi\u0105zk\u00f3w bioaktywnych z r\u00f3\u017cnych grup zwi\u0105zk\u00f3w, w tym kwasy t\u0142uszczowe, sterole, barwniki, naturalne hormony wzrostu, karotenoidy oraz inne. Ze wzgl\u0119du na rozszerzaj\u0105cy si\u0119 rynek w zakresie stosowania produkt\u00f3w naturalnych w r\u00f3\u017cnych sektorach przemys\u0142u, ekstrakty pozyskane naturalnym ditlenkiem w\u0119gla zyskuj\u0105 coraz wi\u0119ksze zainteresowanie. Wcze\u015bniejsze badania Wnioskodawcy potwierdzi\u0142y skuteczno\u015b\u0107 ekstraktu z morszczynu p\u0119cherzykowatego (Fucus vesiculosus) na hamowanie wzrostu grzybni gatunk\u00f3w Fusarium. Bior\u0105c pod uwag\u0119 przeciwgrzybicze w\u0142a\u015bciwo\u015bci ekstrakt\u00f3w z glon\u00f3w brunatnych, ekstrakty nadkrytyczne mog\u0105 stanowi\u0107 potencjalne dodatki do \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin.<\/p>\n","protected":false},"author":230,"featured_media":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"","_seopress_social_fb_desc":"","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":0,"_seopress_analysis_target_kw":"","inline_featured_image":false},"kategoria-projektu":[107],"class_list":["post-48545","projekty","type-projekty","status-publish","hentry","kategoria-projektu-projekty-zakonczone"],"acf":[],"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty\/48545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty"}],"about":[{"href":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/projekty"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/230"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty\/48545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49372,"href":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/projekty\/48545\/revisions\/49372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"kategoria-projektu","embeddable":true,"href":"https:\/\/ins.lukasiewicz.gov.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/kategoria-projektu?post=48545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}